stat4u

Warto wiedzieć
04.02.2013 rok.
Powiększ
Bardzo często spotykamy się z pytaniami dotyczącymi spraw rozwodowych i alimentacyjnych i wynikających z nich sytuacji – udzielamy pomocy w sporządzaniu pism do sądu. Warto więc coś wiedzieć na temat wnoszenia (pisania):
1. Pozwu o alimenty
2. Pozwu o alimenty –osoba niepełnoletnia
3. Pozwu o alimenty – osoba pełnoletnia
4. Pozwu o podwyższenie alimentów
5. Pozwu o obniżenie alimentów
6. Pozwu o rozwód z orzekaniem o winie
7. Odpowiedzi na pozew rozwodowy
8. Wniosku o wszczęcie egzekucji z tytułu realizacji obowiązku kontaktów z dzieckiem.

Pozew o alimenty Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w razie potrzeby także wychowania. Środki utrzymania mają zaspakajać usprawiedliwione, bieżące i podstawowe potrzeby uprawnionego, w szczególności takie jak: jedzenie, mieszkanie, odzież, środki higieny osobistej, koszty leczenia. Natomiast środki wychowania to takie, które pomogą małoletniemu w zakresie kształcenia, rozwijania jego zdolności, dbania o rozwój fizyczny.
Rodzice mają obowiązek dostarczania dziecku środków utrzymania i wychowania od chwili jego urodzenia. Są oni zawsze zobowiązani do alimentacji wobec dziecka małoletniego. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy dziecko osiąga własne dochody, które wystarczają na zaspokojenie jego potrzeb (np. posiada majątek, otrzymuje rentę).
Trochę inaczej wygląda sytuacja gdy dziecko osiągnie pełnoletniość. Obowiązek alimentacyjny rodziców zostaje wówczas złagodzony. Mogą się oni uchylić od alimentów, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.
Jeżeli jedno z rodziców uchyla się od obowiązku alimentacyjnego względem małoletniego dziecka drugie z rodziców może wystąpić, w imieniu dziecka o zasądzenie alimentów do sądu. Powodem w takim postępowaniu jest dziecko, rodzic natomiast działa w jego imieniu jako przedstawiciel ustawowy. Dziecko, które jest pełnoletnie samo może wystąpić z takim pozwem. Należy pamiętać, że o zasądzenie alimentów można wystąpić także wtedy, gdy rodzice dziecka żyją razem. W przypadku małżonków nie jest konieczny rozwód.
Pozew o alimenty wnosimy do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich. Powód sam może wybrać, czy pozew wniesie do sądu właściwego dla swojego miejsca zamieszkania, czy właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego.
Pozew kierujemy do wybranego sądu rejonowego, określając wydział (rodzinny i nieletnich). Następnie wskazujemy powoda (imię, nazwisko, adres zamieszkania) oraz przedstawiciela ustawowego, który będzie działał w imieniu powoda, jeżeli jest on małoletni. Należy również wskazać pozwanego (imię, nazwisko, adres zamieszkania). Kolejnym krokiem jest określenie wartości przedmiotu sporu, którą w tym przypadku jest kwota alimentów, o której zasądzenie się ubiegamy, za jeden rok. Pozew, jak każde pismo procesowe powinien posiadać tytuł, oznaczający jego rodzaj (w tym wypadku „Pozew o alimenty”). Następnie dokładnie formułujemy żądanie („w imieniu małoletniego X wnoszę o: zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniego powoda kwotę ……… zł miesięcznie tytułem alimentów, płatną ………; dopuszczenie dowodu ……. na okoliczność, że pozwany nie łoży na utrzymanie dziecka ……. ”).
Kolejnym elementem jest uzasadnienie. W uzasadnieniu trzeba przedstawić okoliczności faktyczne, które świadczą o tym, że pozwany nie partycypuje w kosztach utrzymania dziecka. Powinno to zostać poparte dowodami, np. z zeznań świadków. Ponadto należy podnieść, że dziecko nie ma własnych środków utrzymania a rodzic nie jest sam w stanie ponieść kosztów utrzymania małoletniego, przedkładając dowody dokumentujące wysokość uzyskiwanych przez tego rodzica dochodów (np. zaświadczenie pracodawcy, odcinki renty) i kosztów utrzymania dziecka. Jeżeli dziecko jest chore albo wymaga większej troski, należy to poprzeć na przykład zaświadczeniem lekarskim.
Do tak sformułowanego pozwu należy dołączyć oryginały wszystkich dokumentów (albo ich odpisy poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym), które będą stanowiły dowody w postępowaniu. A także odpis (kopię) pozwu i załączników dla strony przeciwnej, odpis skrócony aktu urodzenia dziecka oraz aktu małżeństwa, jeżeli rodzice pozostają w związku małżeńskim. Należy pamiętać, że pozew powinien zawierać wymienienie wszystkich załączników.
Tak sformułowany pozew należ podpisać (podpisuje go rodzic występujący z pozwem). Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jest zwolniona od kosztów sądowych i może zgłosić wniosek o ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego, dołączając do niego oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, sporządzone według ustalonego wzoru.
Warto też wiedzieć, że roszczenia o alimenty przedawniają się z upływem 3 lat, dlatego oprócz możliwości ubiegania się o alimenty bieżące, istnieje możliwość ubiegania się o alimenty zaległe.

Pozew o alimenty w imieniu osoby niepełnoletniej
Zasadą jest, że pozew o alimenty na rzecz dziecka można wnieść bądź do sądu rejonowego właściwego według miejsca zamieszkania uprawnionego, bądź do sądu rejonowego właściwego według miejsca zamieszkania pozwanego. Wyboru właściwego sądu dokonuje powód samodzielnie. Do pozwu dołącza się dowody na potwierdzenie wydatków ponoszonych na dziecko, którymi mogą być w szczególności rachunki wskazujące na wydatki związane z leczeniem, nauką języka obcego lub zakupem książek.
Należy wskazać, że sąd orzekając o świadczeniu alimentacyjnym bierze pod uwagę usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości zarobkowe zobowiązanego. Najczęściej uprawnionym do świadczenia alimentacyjnego jest dziecko, a zobowiązanym jeden z rodziców. Jeśli uprawnionym jest małoletni - w jego imieniu występuje opiekun, którym - w większości przypadków jest drugi rodzic.
Warto zauważyć, że zarówno strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jak i strona pozwana w sprawie o obniżenie alimentów zwolnione są od ponoszenia kosztów sądowych. W razie zmiany okoliczności możliwe jest wystąpienie do sądu z powództwem o podwyższenie bądź obniżenie alimentów.

Pozew o alimenty dla osoby pełnoletniej W pozwie o alimenty w pierwszej kolejności należy określić sąd, do którego zwracamy się o zasądzenie alimentów. Sądem tym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich właściwy według miejsca zamieszkania powoda lub pozwanego (jest to wybór powoda).
Następnie należy wskazać powoda, czyli osobę ubiegającą się o alimenty oraz pozwanego (zwykle rodzica) i ich miejsce zamieszkania.
Wartość przedmiotu sporu oblicza się mnożąc kwotę alimentów jaka ma być otrzymywana miesięcznie przez 12 miesięcy. Natomiast w przypadku, gdy dochodzi się zapłaty alimentów zaległych za mniej niż rok należy kwotę tę pomnożyć przez ilość zaległych płatności.
Pismo procesowe powinno zostać zatytułowane „Pozew o alimenty”. W pozwie należy zwięźle i precyzyjnie opisać żądanie. Dodatkowo można wnieść o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powoda oraz o zasądzenie kosztów postępowania od pozwanego.
Elementem istotnym pozwu o alimenty jest uzasadnienie, które powinno zawierać opis okoliczności faktycznych, które mają poprzeć żądanie pozwu. Najlepiej gdy jest ono poparte dowodami.
Pozew powinien zostać podpisany (własnoręcznie) oraz należy w nim wymienić załączniki, czyli wszystkie dokumenty, które wymieniamy jako dowody oraz odpisy pozwu. Każdy z nich musi zostać dostarczony w odpowiedniej ilości, dla każdego uczestnika postępowania po jednym egzemplarzu.
Powód dochodzący roszczeń alimentacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Pozew o podwyższenie alimentów
Np. alimenty na rzecz małoletniego zostały zasądzone w 2006 r. w wysokości 300 zł miesięcznie. Miał wówczas 8 lat. Obecnie ma już 14 lat. Zwiększyły się jego potrzeby życiowe i wydatki materialne. W związku z tym opiekun dziecka chciałaby podwyższyć alimenty. Jak ma to zrobić ? Co musi udowodnić?
Gdy potrzeby dziecka ulegają zmianie i ich zaspokojenie wiąże się z większymi nakładami finansowymi, to uzasadnionym jest zmiana wysokości alimentów zasądzonych na rzecz tego dziecka od jednego z rodziców.
Podwyższenie alimentów uzasadnione jest również wtedy, gdy potrzeby dziecka nie uległy znacznemu zwiększeniu, ale znacząco wzrosły możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego do płacenia alimentów.
W każdym z przypadków musimy pamiętać, że zakres świadczeń alimentacyjnych zawsze zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego rodzica. Usprawiedliwione potrzeby dziecka to takie potrzeby, które w danych okolicznościach są konieczne i uzasadnione do normalnego funkcjonowania i życia na wskazanym poziomie.
Przez możliwości zarobkowe i majątkowe rozumieć należy nie tylko zarobki faktycznie uzyskiwane, lecz te zarobki, które osoba zobowiązana do płacenia alimentów, jest w stanie uzyskiwać przy dołożeniu wszelkiej staranności, przy zdobytym wykształceniu oraz stosownie do swoich sił fizycznych.
Możliwości zarobkowe zobowiązanego nie mogą być bowiem utożsamiane z faktycznie osiąganymi zarobkami. W przypadkach uzasadnionych obejmują one także wysokość zarobków, które zobowiązany jest w stanie uzyskać, lecz nie osiąga ich z przyczyn niezasługujących na usprawiedliwienie.
To na osobie wnoszącej pozew o podwyższenie alimentów ciąży obowiązek wykazania, że z jednej strony zwiększyły się usprawiedliwione potrzeby uprawnionego dziecka lub że zwiększyły się możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego, bądź też zaszła i jedna i druga okoliczność.
Usprawiedliwione potrzeby dziecka możemy wykazać poprzez przedstawienie sądowi zestawienia miesięcznych wydatków na dziecko w postaci wydatków na zaspokojenie:
a) potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby),
b) duchowych (kulturalnych), np.: kino, teatr, zajęcia sportowe: basen, piłka nożna itd.
c) potrzeb związanych z wychowaniem (kształcenie ogólne, zawodowe) według zdolności,
d) rozrywki i wypoczynku np. wakacje, ferie itd.
Najlepiej dysponować rachunkami, fakturami. Te powinniśmy załączyć do pozwu np.: w celu udowodnienia konkretnej kwoty wydatków miesięcznych na leczenie dziecka, gdy jest na coś przewlekle chore.
Każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie podstawowe i zawodowe oraz na ochronę jego osoby i majątku. Wszelkie inne potrzeby zależą już tylko od osobistych cech dziecka oraz przyjętego poziomu życia.
Na przykład: Gdy dziecko wykazuje wielki talent muzyczny (gra na fortepianie), to taką usprawiedliwioną potrzebą tego dziecka będzie konieczność pogłębiania i kontynuowania tej gry na fortepianie, nawet jeżeli wiązałoby się to z większymi nakładami finansowymi.
Pozew o podwyższenie alimentów składamy do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby pozwanej, bądź według miejsca zamieszkania uprawnionego dziecka. Pozew taki jest wolny od opłat sądowych.
Do pozwu należy załączyć:
1. wyrok rozwodowy - jeżeli był orzeczony i w którym pierwotnie uregulowano obowiązek alimentacyjny,
2. odpis skrócony aktu małżeństwa (jeżeli małżonkowie nadal są małżeństwem),
3. odpis skrócony aktu urodzenia dziecka,
4. ugodę sądową – jeżeli alimenty wcześniej ustalono w ugodzie
5. oraz wszelkie inne dokumenty potwierdzające usprawiedliwione potrzeby dziecka, sytuację majątkową osoby zobowiązanej do płacenia alimentów.

Pozew o obniżenie alimentów
Wysokość zasądzonych przez sąd alimentów uzależniona jest od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości finansowych (zarobków) zobowiązanego.
Powodem do obniżenia alimentów mogą być np. choroba zobowiązanego, czy też utrata przez niego zatrudnienia.
Jako powodu do obniżenia alimentów sąd nie będzie brał jednak pod uwagę brak pracy w przypadku, gdy zobowiązany nie chce jej podjąć z niezrozumiałych względów.
Przyczyny obniżenia alimentów mogą wystąpić również po stronie samego uprawnionego (np. rozpoczęcie pracy czy uzyskanie stypendium).
Pozew o obniżenie alimentów wnieść należy do sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego lub miejsce zamieszkania zobowiązanego. Decyzja o wyborze sądu leży po stronie powoda.
Do pozwu o obniżenie alimentów dołączyć należy dowody wskazujące na zmniejszenie możliwości zarobkowych. Na podstawie wszystkich zebranych dowodów sąd dokona oceny potrzeb uprawnionego oraz możliwości finansowych zobowiązanego.
W wyroku sąd orzeknie o obniżeniu alimentów lub odmówi obniżenia.

Pozew o rozwód z orzekaniem o winie
O orzeczenie rozwodu ma prawo wnosić każdy z małżonków, jeśli między nimi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia.
Sąd nie orzeknie rozwodu w sytuacji, gdy na jego skutek mogłoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, lub gdy orzeczenie o rozwodzie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Sąd nie orzeknie o rozwodzie również w przypadku, gdy wnosi o to małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia. W przypadku, gdy drugi z małżonków wyrazi jednak zgodę na rozwód, bądź sąd stwierdzi, że odmowa zgody na rozwód jest w danej sytuacji sprzeczna z zasadami współżycia społecznego rozwód może zostać orzeczony.
Pozew o rozwód złożyć należy do sądu okręgowego właściwego dla wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, w przypadku braku takiego miejsca w sądzie miejsca ich wspólnego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie przebywają wspólnie w jednym miejscu pozew należy złożyć do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania jednego z nich.
Sąd w swoim wyroku orzeka o winie w rozkładzie pożycia. Aby ustalić, któremu z małżonków przypisać winę za jego rozpad sąd musi ustalić czy zostały naruszone obowiązki małżeńskie. Złożenie pozwu o rozwód z orzekaniem o winie podlega opłacie sądowej w wysokości 600 zł.
W wyniku orzeczenia przez sąd rozwodu między małżonkami powstaje ustrój rozdzielności majątkowej. Ponadto sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej i kontaktach z dzieckiem, o obowiązku alimentacyjnym, jak również o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, jeśli małżonkowie mieszkają w nim razem. Sąd może również dokonać podziału ich majątku wspólnego.
Po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego można wejść w nowy związek małżeński. Małżonek, którego nazwisko w wyniku zawarcia związku małżeńskiego się zmieniło, może również w przeciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku wnosić o przywrócenie nazwiska sprzed ślubu.

Odpowiedź na pozew rozwodowy Po otrzymaniu odpisu pozwu rozwodowego, strona pozwana nie może wnieść w tej samej sprawie pozwu. Przed pierwszą rozprawą może jednak złożyć odpowiedź na pozew rozwodowy. Osoba taka powinna przedstawić w niej swoje stanowisko w sprawie, powołać dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń i odpowiedzieć na postawione zarzuty. Strona może wnosić o oddalenie powództwa w całości, lub w części.
Odpowiedź na pozew może zawierać również wnioski o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność pozwanego lub wnioski dowodowe (np. wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i opinii biegłego). Odpowiedź na pozew rozwodowy wnosi się do tego sądu, który zarządził doręczenie odpisu pozwu. Od odpowiedzi na pozew sąd nie pobiera opłaty.

Wniosek o wszczęcie egzekucji z tytułu realizacji obowiązku kontaktów z dzieckiem
Bardzo często zdarza się, że jedno z rodziców pomimo prawomocnego wyroku orzekającego o jego kontaktach z dzieckiem nie kontaktuje się z nim i nie utrzymuje kontaktów. W takich sytuacjach istnieje jednak możliwość „′wymuszenia′′ na takim rodzicu realizacji obowiązku polegającego na utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Takie prawo daje nam przepis art. 1050 Kodeksu Postępowania Cywilnego.
Zgodnie z tym przepisem jeżeli dłużnik ma wykonać czynność, której inna osoba wykonać za niego nie może, a której wykonanie zależy wyłącznie od jego woli, sąd, w którego okręgu czynność ma być wykonana, na wniosek wierzyciela po wysłuchaniu stron wyznaczy dłużnikowi termin do wykonania i zagrozi mu grzywną na wypadek, gdyby w wyznaczonym terminie czynności nie wykonał. Kontaktowanie się z dzieckiem jest właśnie taką osobistą niezastępowalną czynnością.
Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dłużnikowi do wykonania czynności, sąd na wniosek wierzyciela nałoży na dłużnika grzywnę i jednocześnie wyznaczy nowy termin do wykonania czynności, z zagrożeniem surowszą grzywną.
W jednym postanowieniu sąd może wymierzyć grzywnę nie wyższą niż jeden tysiąc złotych, chyba że już wcześniejsze trzykrotne wymierzenie grzywny okazało się nieskuteczne. Ogólna suma grzywien w tej samej sprawie nie może przewyższać jednak stu tysięcy złotych.
W razie wykonania czynności przez dłużnika lub umorzenia postępowania, grzywny nie zapłacone do tego czasu ulegają umorzeniu. Wymierzając grzywnę, sąd orzeknie jednocześnie - na wypadek niezapłacenia - zamianę grzywny na areszt, licząc jeden dzień aresztu od pięciu złotych do stu pięćdziesięciu złotych grzywny. Ogólny czas trwania aresztu nie może w tej samej sprawie przekroczyć sześciu miesięcy.
Właściwy do wszczęcia egzekucji, na podstawie wyroku zobowiązującego dłużnika do wykonania czynności, jest Sąd Rejonowy, w którego okręgu czynność ma być wykonana. Wniosek o wszczęcie egzekucji powinien zawierać żądanie wezwania dłużnika przez sąd do wykonania czynności w zakreślonym terminie, wniosek o zagrożenie grzywną na wypadek, gdyby w zakreślonym terminie czynności nie wykonał ,wniosek o przyznanie kosztów postępowania egzekucyjnego. Od wniosku pobierana jest opłata stała w kwocie 40 zł.
Po złożeniu wniosku przez wierzyciela o przeprowadzenie egzekucji, jedną z obowiązkowych czynności sądu jest wysłuchanie stron. Dopiero po wysłuchaniu stron sąd może wyznaczyć dłużnikowi termin do wykonania czynności i zagrozić mu grzywną na wypadek, gdyby w wyznaczonym terminie jej nie wykonał.

Józef Pawłowski


Copyright © 2010 Paweł Drewniak